خود خوشدليد ] كافران آنچه [ با گرفتارى بتاريكى و بيچارگى ] كنند بچشمشان آراسته بود 124 ، و بمانند اين بيدينان بهر زمينى گناهكارانش را بزرگان كرديم تا كه در آنجا آغاز حيله گرى كردند [ و مردم را گول ميزدند و گمراهى ميكردند ] ولى جز خود را نتوانستند گول زنند و از آن آگاه نبودند . سخن مفسّرين : « وَمَنْ كانَ مَيْتاً فَأَحْيَيْناه وَجَعَلْنا لَه نُوراً » 123 مجمع : مردم مدينه و يعقوب « مَيْتاً » با تشديد ياء خوانده‌اند و ديگران با تخفيف . ابو الفتوح : مقصود از ميّت كافر است چنانچه در جاى ديگر گفته شده است : « أَمْواتٌ غَيْرُ أَحْياءٍ » و مقصود از « فَأَحْيَيْناه » يعنى او را زنده كنيم بوسيله ى آمادگى وسايل ايمان از توفيق و رفع مانع و نشان دادن دليل ، و نور يعنى عبادت و ايمان بعضى گفته‌اند : يعنى علم و بيان روشن كردن حقايق ، و حسن بصرى گفته است : مقصود قرآن است . مجمع البيان : بعضى گفته‌اند مقصود از اين جمله آن است كه شما نطفه بوديد به صورت آدم جاندار در آورديم . « كَمَنْ مَثَلُه فِي الظُّلُماتِ » 123 مجمع : يعنى « كمن مثله مثل من هو في الظلمات » داستان او مثل داستان آن كس است كه كافر است و در تاريكى كفر مانده است ، و بعضى گفته‌اند يعنى مثل كسى است كه در تاريكيهاى كفر گرفتار است ، و در توصيف كافر به صورت داستان گفته شده است براى اينكه متوجه شوند بيچارگى و سرگردانى كفر به آن اندازه است كه ضرب المثل است . « كَذلِكَ زُيِّنَ لِلْكافِرِينَ » 123 طبرى : يعنى همانطور كه كافران مغرور كردند ديگران را تا در خوردن مردار با شما بحث و جدل كنند و به اين عمل خود خوشدل بودند و در نتيجه مستحقّ آزار و گرفتارى عالم ديگر شدند ، همچنين براى ديگران كه همفكر با آنها بودند و با كفر و انحراف سر و كار داشتند ، عمل و عقيده ى زشتشان در نظرشان آراسته و زيبا بود و به آن مغرور بودند ، و در نتيجه مستحقّ گرفتارى ابدى شدند ، و اين آيه دليل واضح است بر خلاف آنها كه معتقد هستند